Mijnbouwvergunningen en milieu-impact in Gorontalo
Onderdeel van Sulawesi: bekijk het eiland
Gorontalo (hoofdstad Gorontalo) heeft 15 geregistreerde mijnbouwvergunningen, vooral steen & zand, goud. Het gekarteerde gebied dat door mijnbouw is geopend en getroffen beslaat 40 ha. In 2025 ging 5.654 ha bosbedekking verloren. Er zijn nog geen milieubulletins gepubliceerd voor deze provincie.
Getroffen gebieden omvatten vervuiling en fysieke schade aan land, door zowel vergunde als niet-vergunde mijnbouw.
Vergunningen per grondstof
| Grondstof | Vergunningen |
|---|---|
| steen & zand | 10 |
| goud | 4 |
| koper | 1 |
Bron: ESDM MODI / Geoportal ESDM · Bijgewerkt 24 okt 2026
Bosverlies per jaar
| Jaar | ha |
|---|---|
| 2016 | 10.992 |
| 2017 | 7.936 |
| 2018 | 8.072 |
| 2019 | 11.060 |
| 2020 | 3.054 |
| 2021 | 2.219 |
| 2022 | 2.844 |
| 2023 | 8.317 |
| 2024 | 4.677 |
| 2025 | 5.654 |
Bron: Hansen/UMD Global Forest Change (v1.13) · Bijgewerkt 24 okt 2026
SDG-status
Nog geen data
Vergunningen naar status
Een WIUP is een gebied dat voor vergunningen is aangewezen, nog geen vergunning. Een WPR is een zone voor kleinschalige mijnbouw door de gemeenschap. Alleen "actief" telt mee als vergunning in de kerncijfers.
Bron: ESDM MODI / Geoportal ESDM · Bijgewerkt 24 okt 2026
Meer over deze provincie
- Ongeveer 83,4 % van het land is bos (boomkroon van minstens 30 %, jaar 2000).
- 3 van de 6 regentschappen en steden hebben 3 of meer actieve vergunningen.
Bron: Hansen/UMD Global Forest Change (v1.13) · Bijgewerkt 24 okt 2026
Regentschappen en steden in Gorontalo
Kies een regentschap of stad voor mijnbouwvergunningen en getroffen gebieden op lokaal niveau.
- Regentschap Gorontalo · 4 vergunningen
- Regentschap Boalemo
- Regentschap Bone Bolango · 6 vergunningen
- Regentschap Pohuwato · 3 vergunningen
- Regentschap Gorontalo Utara
- Stad Gorontalo
Geschiedenis van mijnbouw in Gorontalo
Een tijdlijn met bronnen, zo ver terug als de bronnen reiken. Elk punt noemt zijn bron en hoe zeker het is. Waar iets alleen gemeld of overgeleverd is, staat de beperking erbij.
Vóór 1500
- ca. 700–800 n.Chr.
IJzerdorp onder water in het Matanomeer
Pulau Ampat, Meer Matano, Luwu Timur · ijzer
Duikers vonden in het Matanomeer de resten van een dorp waar ijzer werd gemaakt. Koolstofdatering laat zien dat hier al in de 8e eeuw ijzererts werd gesmolten. Het is het eerste onderwateronderzoek naar ijzerproductie in Azië.
Beperking: De datering geldt voor deze ene vindplaats; hoe groot de productie was, is niet bekend.
Bron: Shinatria Adhityatama; R.R. Triwurjani; Suryatman; David Bulbeck et al. (2022) Pulau Ampat site: A submerged 8th century iron production village in Matano Lake, South Sulawesi, Indonesia. Archaeological Research in Asia · geraadpleegd 24 okt 2026
- ca. 1000–1700
Eeuwenlang ijzer smelten bij Nuha en Matano
Nuha en Matano dorp, Meer Matano, Luwu Timur · ijzer
Het OXIS-project groef in 1998–1999 bij Matano en Nuha lagen met smeltafval, blaaspijpen en houtskool op. De onderste laag bij Nuha is van de 11e–13e eeuw, de bovenste van de 17e eeuw of later. Er werd dus bijna het hele tweede millennium ijzer gesmolten.
Beperking: Radiokoolstofdata hebben een marge van eeuwen.
Bron: David Bulbeck; Ian Caldwell (2000) Land of Iron: The Historical Archaeology of Luwu and the Cenrana Valley (OXIS project results) · geraadpleegd 24 okt 2026
- ca. 1300–1400
Pamor Luwu: ijzer voor de Javaanse kris
Meer Matano en Luwu · ijzer
Op Java staat 'pamor Luwu' bekend als het ijzer voor de patronen in een kris. Onderzoekers koppelen dit aan erts van het Matanomeer, dat 1–2 % nikkel bevat. Het OXIS-team concludeert dat de ijzerindustrie bij Matano uiterlijk in de 14e eeuw bestond.
Beperking: Of nikkel echt de bijzondere eigenschap gaf, is omstreden: veel geanalyseerde krissen bevatten weinig of geen nikkel.
Bron: David Bulbeck; Ian Caldwell (2000) Land of Iron: The Historical Archaeology of Luwu and the Cenrana Valley (OXIS project results) · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1365
Luwu genoemd in het Majapahit-gedicht
Luwu (Gulf van Bone) · ijzer
Het Javaanse gedicht Desawarnana (Nagarakertagama) uit 1365 noemt Luwu als een land onder invloed van Majapahit. Het is de oudste geschreven vermelding van Luwu. Historici zien de handel in ijzer als een reden voor die band met Java.
Beperking: Het gedicht noemt Luwu, niet het ijzer zelf; de ijzerhandel is een uitleg van onderzoekers.
Bron: David Bulbeck; Ian Caldwell (2000) Land of Iron: The Historical Archaeology of Luwu and the Cenrana Valley (OXIS project results) · geraadpleegd 24 okt 2026
1500–1799: Portugezen, Spanjaarden en VOC
- ca. 1512–1535
Goud uit Noord-Sulawesi naar Ternate
Siau en the noord Sulawesi coast · goud
Kort na 1512 schreef de Portugees Tomé Pires dat handelaars uit Siau goud naar Ternate brachten. De Spanjaard Urdaneta (1526–1535) schreef dat 'Celebes' elk jaar goud naar de Molukken stuurde. Dit zijn de oudste geschreven berichten over goud uit het noorden.
Beperking: Waar het goud precies werd gewonnen, zeggen de bronnen niet.
Bron: David Henley (1993) A Superabundance of Centers: Ternate and the Contest for North Sulawesi. Cakalele 4: 39-60 · geraadpleegd 24 okt 2026
- ca. 1512–1535
Goud uit Noord-Sulawesi naar Ternate
Siau en the noord Sulawesi coast · goud
Kort na 1512 schreef de Portugees Tomé Pires dat handelaars uit Siau goud naar Ternate brachten. De Spanjaard Urdaneta (1526–1535) schreef dat 'Celebes' elk jaar goud naar de Molukken stuurde. Dit zijn de oudste geschreven berichten over goud uit het noorden.
Beperking: Waar het goud precies werd gewonnen, zeggen de bronnen niet.
Bron: David Henley (1993) A Superabundance of Centers: Ternate and the Contest for North Sulawesi. Cakalele 4: 39-60 · geraadpleegd 24 okt 2026
- ca. 1600–1650
Goud in de Paguyaman-rivier
Paguyaman River, Gorontalo · goud
Volgens Indonesische historici werd begin 17e eeuw goud gevonden in korrels in de Paguyaman-rivier. Het goud trok Boeginese en Makassaarse zeelieden en ook Portugese handelaars naar Gorontalo.
Beperking: Steunt op een Indonesisch boek (Juwono & Hutagalung 2005), niet op een primaire bron.
Bron: Hasanuddin Anwar; Retno Sekarningrum; Muhammad Nur Ichsan Azis; Irna Saptaningrum; Hendri Gunawan (2023) Commodities and the Dynamics of Commercial Shipping Activity at Gorontalo in 19th Century. ICLC 2022, ASSEHR 756: 7 · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1667–1700
VOC grijpt in op Gorontalo-goud
Gorontalo · goud
Na het Verdrag van Bongaya (18 november 1667) breidde de VOC haar macht uit over gebieden die onder Gowa vielen. Gorontalo kwam onder toezicht van de VOC-gouverneur in Ternate. Daarmee begon de bemoeienis van de Compagnie met het goud.
Beperking: Exacte VOC-goudcontracten met Gorontalo en Limboto zijn hier niet in het archief gecontroleerd.
Bron: Hasanuddin Anwar; Retno Sekarningrum; Muhammad Nur Ichsan Azis; Irna Saptaningrum; Hendri Gunawan (2023) Commodities and the Dynamics of Commercial Shipping Activity at Gorontalo in 19th Century. ICLC 2022, ASSEHR 756: 7 · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1667–1700
VOC grijpt in op Gorontalo-goud
Gorontalo · goud
Na het Verdrag van Bongaya (18 november 1667) breidde de VOC haar macht uit over gebieden die onder Gowa vielen. Gorontalo kwam onder toezicht van de VOC-gouverneur in Ternate. Daarmee begon de bemoeienis van de Compagnie met het goud.
Beperking: Exacte VOC-goudcontracten met Gorontalo en Limboto zijn hier niet in het archief gecontroleerd.
Bron: Hasanuddin Anwar; Retno Sekarningrum; Muhammad Nur Ichsan Azis; Irna Saptaningrum; Hendri Gunawan (2023) Commodities and the Dynamics of Commercial Shipping Activity at Gorontalo in 19th Century. ICLC 2022, ASSEHR 756: 7 · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1670–1700
VOC-bronnen over ijzer uit Luwu
Luwu en Meer Matano · ijzer
De VOC-bestuurder Speelman schreef in 1670 als eerste Europeaan over de uitvoer van ijzer uit Luwu. In dezelfde eeuw schreef Rumphius dat Matano-ijzer bijna zo goed was als staal. Tot in de 20e eeuw gingen ijzeren werktuigen van Matano naar de Molukken.
Bron: David Bulbeck; Ian Caldwell (2000) Land of Iron: The Historical Archaeology of Luwu and the Cenrana Valley (OXIS project results) · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1677–1681
Noord-Sulawesi onder de VOC
Manado, Minahasa, Sangihe, Gorontalo · goud
Tussen 1677 en 1681 kwamen Sangihe, Minahasa en het schiereiland vanaf Gorontalo onder de VOC. De Compagnie kocht daarna zelf producten als goud, schildpad en was bij lokale producenten.
Bron: David Henley (1993) A Superabundance of Centers: Ternate and the Contest for North Sulawesi. Cakalele 4: 39-60 · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1677–1681
Noord-Sulawesi onder de VOC
Manado, Minahasa, Sangihe, Gorontalo · goud
Tussen 1677 en 1681 kwamen Sangihe, Minahasa en het schiereiland vanaf Gorontalo onder de VOC. De Compagnie kocht daarna zelf producten als goud, schildpad en was bij lokale producenten.
Bron: David Henley (1993) A Superabundance of Centers: Ternate and the Contest for North Sulawesi. Cakalele 4: 39-60 · geraadpleegd 24 okt 2026
1800–1941: koloniale tijd
- 1830–1846
Koloniaal goudmonopolie in Gorontalo
Gorontalo, Limboto, Boalemo, Bone, Bolango, Atinggola, Sumalata · goud
In 1830 werd goud-, zilver- en koperpoeder uitgevoerd; in Sumalata begon de goudwinning in 1831. Vanaf 1833 legde het koloniale bestuur een monopolie op de goudhandel en in 1834 een registratie van goudpacht. Rond 1846 werd naar schatting vier keer zoveel goud naar Singapore gesmokkeld als er naar Nederland ging.
Bron: Hasanuddin Anwar; Retno Sekarningrum; Muhammad Nur Ichsan Azis; Irna Saptaningrum; Hendri Gunawan (2023) Commodities and the Dynamics of Commercial Shipping Activity at Gorontalo in 19th Century. ICLC 2022, ASSEHR 756: 7 · geraadpleegd 24 okt 2026
- ca. 1896–1940
Ruim 13 ton goud uit Paleleh en Totok
Paleleh (Buol) en Ratatotok (Minahasa Tenggara) · goud
De koloniale mijnen van Paleleh en Totok (Ratatotok) leverden samen meer dan 13 ton goud. Het kwam uit kwartsaders en verweerde grond (eluviaal goud).
Beperking: Het cijfer is een totaal; de verdeling per mijn en per jaar staat niet in deze bron.
Bron: S.L. Garwin (1996) The settings and styles of gold mineralization in Southeast Asia. Geological Society of Malaysia, Annual Geological Conference '96 · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1897
39 mijnbedrijven in Gorontalo
Kota, Batudaa, Kabila, Bone, Boalemo, Paguat, Tibawa, Paguyaman, Kwandang · goud
Van april tot september 1897 werden 39 mijnbedrijven geregistreerd in de goudgebieden van Gorontalo. De goudwinning in Sumalata leverde in totaal bijna een halve ton goud en 3 ton zilver op.
Beperking: De periode van het Sumalata-cijfer is in de bron niet duidelijk.
Bron: Hasanuddin Anwar; Retno Sekarningrum; Muhammad Nur Ichsan Azis; Irna Saptaningrum; Hendri Gunawan (2023) Commodities and the Dynamics of Commercial Shipping Activity at Gorontalo in 19th Century. ICLC 2022, ASSEHR 756: 7 · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1909–1910
Geologische expeditie door Midden-Celebes
Central en Southeast Sulawesi
In 1909–1910 trok mijningenieur E.C. Abendanon door Midden-Celebes. Zijn verslag in vier delen (1915–1918) gaf de eerste geologische kaarten van een groot deel van het binnenland.
Beperking: Latere bronnen zeggen dat hij in 1909 nikkelerts bij Pomalaa vond; dat is hier niet in het originele werk gecontroleerd.
Bron: E.C. Abendanon (1915) Midden-Celebes-Expeditie: geologische en geographische doorkruisingen van Midden-Celebes (1909-1910), 4 vols + atlas, Leiden: E.J. Brill · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1924–1941
Buton-asfalt ontdekt en gewonnen
Kabungka en Lawele, Buton
De Nederlandse geoloog W.H. Hetzel beschreef in 1924 natuurasfalt op Buton. Vanaf 1925 groef de Boeton Maatschappij het asfalt af, tot de Japanse bezetting in 1942. Het werd al in 1926 voor wegen gebruikt.
Bron: Awang H. Satyana; Ngakan A. Ascaria; Alfathony Krisnabudhi; Ragil D. Prasetyo (2023) Prospectivities of Buton area, Southeast Sulawesi: new insights from revisiting integrated geological-geophysical-geochemical data. IPA · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1934–1941
Eerste nikkelmijn bij Pomalaa
Pomalaa, Kolaka · nikkel
In 1934 begon de Oost-Borneo Maatschappij met nikkelverkenning bij Pomalaa. De mijnbouw startte in 1938. Het erts ging tot 1942 naar Japan.
Beperking: Andere bronnen noemen een dochterbedrijf (Boni Tolo) en geven andere jaartallen en tonnages.
Bron: Wood Mackenzie (2024) Pomalaa nickel operation (report summary) · geraadpleegd 24 okt 2026
1942–1998: oorlog, onafhankelijkheid en Nieuwe Orde
- 1942–1945
Japanse bezetting: nikkel voor de oorlog
Pomalaa, Kolaka · nikkel
In 1942 nam Sumitomo de mijn bij Pomalaa over en bouwde in de buurt een smelter. Krijgsgevangenen uit Makassar moesten van januari tot september 1943 in de nikkelmijnen werken. De smelter werd in de oorlog verwoest.
Bron: Stichting Indische Kamparchieven (2024) Celebes - bezetting en bersiap (per regio) · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1967
Mijnwet van 1967 en Contracts of Work
Indonesia (national)
Op 2 december 1967 kwam wet nr. 11/1967 over mijnbouw. Die maakte Contracts of Work met buitenlandse bedrijven mogelijk. Daaronder vielen later PT Inco in Sorowako en veel goudcontracten in Noord-Sulawesi.
Bron: JDIH BPK RI (1967) UU No. 11 Tahun 1967 tentang Ketentuan-Ketentuan Pokok Pertambangan · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1968
Contract of Work voor PT Inco
Sorowako, Luwu Timur · nikkel
In juli 1968 werd PT International Nickel Indonesia (PT Inco) opgericht. Het bedrijf tekende met de regering een Contract of Work voor 30 jaar vanaf de start van de productie. Het was een van de eerste grote buitenlandse mijncontracten na de mijnwet van 1967.
Bron: PT Vale Indonesia (2024) Our history in Indonesia · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1977–1978
Smelter Sorowako in bedrijf
Sorowako, Luwu Timur · nikkel
PT Inco bouwde tussen 1974 en 1978 een smelter die nikkelmat maakt uit laterieterts. President Soeharto opende de fabriek in 1977. De commerciële productie begon in 1978.
Beperking: Bronnen noemen 1977 of 1978 als startjaar.
Bron: Guiry; Dalvi (1987) P.T. INCO's Indonesian nickel project: An updating · geraadpleegd 24 okt 2026
- 1994
Contract of Work voor Pani
Pani, Pohuwato · goud
Op 20 juli 1994 kreeg een dochter van Newcrest een Contract of Work voor goud in onder meer het Pani-gebied. Al eerder deed de koloniale overheid onderzoek bij Pani, en lokale coöperaties wonnen er goud. Na vele eigenaren kwam het project in 2021 bij Merdeka.
Bron: PT Merdeka Copper Gold Tbk (2024) Pani Gold Project Feasibility Study Results · geraadpleegd 24 okt 2026
Vanaf 1999: decentralisatie en nu
- 2009
Minerba-wet 2009
Indonesia (national)
Op 12 januari 2009 verving wet nr. 4/2009 de mijnwet van 1967. De wet verplicht mijnbedrijven om erts in Indonesië te verwerken. Dat werd de basis voor het exportverbod op ruw erts.
Bron: JDIH BPK RI (2009) UU No. 4 Tahun 2009 tentang Pertambangan Mineral dan Batubara · geraadpleegd 24 okt 2026
- 2014–2020
Exportverbod op ruw nikkelerts
Indonesia (national)
In januari 2014 verbood Indonesië de export van onbewerkt nikkelerts. Van 2017 tot 2019 mocht laaggradig erts weer onder voorwaarden worden uitgevoerd. Vanaf 1 januari 2020 gold weer een volledig verbod; de WTO oordeelde in 2022 dat dit tegen de handelsregels ingaat.
Beperking: Indonesië ging in beroep; de uitspraak is niet uitgevoerd.
Bron: World Trade Organization (2022) Indonesia - Measures Relating to Raw Materials (DS592), Report of the Panel · geraadpleegd 24 okt 2026
- 2015
President opent eerste smelter IMIP
Bahodopi, Morowali · nikkel
Op 29 mei 2015 opende president Joko Widodo de eerste nikkelsmelter in IMIP. Sinds 2016 is het park een Nationaal Strategisch Project. Het groeide uit tot een van de grootste nikkel- en roestvrijstaalcomplexen ter wereld.
Bron: PT IMIP (2024) FAQ - PT Indonesia Morowali Industrial Park · geraadpleegd 24 okt 2026
- 2017
Indonesië bekrachtigt het Minamata-verdrag
Indonesia (national) · kwik
Met wet nr. 11/2017 bekrachtigde Indonesië het Minamata-verdrag over kwik. Dat verdrag vraagt landen om kwik in kleinschalige goudwinning terug te dringen. Dit raakt veel goudgebieden in Sulawesi.
Bron: JDIH BPK RI (2017) UU No. 11 Tahun 2017 tentang Pengesahan Minamata Convention on Mercury · geraadpleegd 24 okt 2026
- 2017
Indonesië bekrachtigt het Minamata-verdrag
Indonesia (national) · kwik
Met wet nr. 11/2017 bekrachtigde Indonesië het Minamata-verdrag over kwik. Dat verdrag vraagt landen om kwik in kleinschalige goudwinning terug te dringen. Dit raakt veel goudgebieden in Sulawesi.
Bron: JDIH BPK RI (2017) UU No. 11 Tahun 2017 tentang Pengesahan Minamata Convention on Mercury · geraadpleegd 24 okt 2026
- 2019
Gorontalo Minerals krijgt productiegoedkeuring
Bone Bolango · koper, goud
PT Gorontalo Minerals (Bumi Resources Minerals 80 %, Antam 20 %) heeft een Contract of Work van bijna 25.000 ha in Bone Bolango. In februari 2019 kreeg het goedkeuring voor bouw en 30 jaar productie.
Bron: PT Bumi Resources Minerals Tbk (2024) PT Gorontalo Minerals (Copper & Gold) · geraadpleegd 24 okt 2026
- 2023
Kwik bij kleinschalige goudwinning
Gorontalo provincie · goud
Een studie uit 2023 stelt dat het meeste goud in Gorontalo uit kleinschalige mijnen komt, die vooral kwik gebruiken. Dat schaadt gezondheid en milieu. Een voorlichtingsvideo verhoogde de kennis over kwik bij dorpelingen duidelijk.
Bron: Andi Patiware Metaragakusuma; Masayuki Sakakibara; Yayu Indriati Arifin; Sri Manovita Pateda; Mohamad Jahja (2023) Rural Knowledge Transformation in Terms of Mercury Used in ASGM - A Case Study in Gorontalo, Indonesia. I · geraadpleegd 24 okt 2026
- 2024
Aardverschuiving bij illegale goudmijn
Tulabolo, Suwawa Timur, Bone Bolango · goud
Na zware regen begroef een aardverschuiving begin juli 2024 een illegale goudmijn in Tulabolo. Op 10 juli waren minstens 23 doden geteld en werden nog mensen vermist. Milieugroep Jatam sprak van jaren van verwaarlozing.
Beperking: Later meldden lokale media 26 doden.
Bron: Mongabay Indonesia (2024) Longsor Area Tambang Emas Ilegal di Gorontalo Telan Puluhan Korban Jiwa · geraadpleegd 24 okt 2026
- 2025–2026
Pani-goudmijn gaat produceren
Pani, Pohuwato · goud
Merdeka Gold Resources begon in oktober 2025 met dagbouw bij Pani. Begin 2026 ging het project naar de productiefase; de gouverneur vroeg aandacht voor het milieu en de lokale bevolking.
Beperking: Recente gebeurtenis; productiecijfers nog niet onafhankelijk bevestigd.
Bron: Pemerintah Provinsi Gorontalo (2026) Pani Gold Menuju Produksi, Gubernur Gorontalo Beri Catatan Khusus · geraadpleegd 24 okt 2026
Beschikbaar met een gratis account
Deze details zijn zichtbaar na inloggen. Hier tonen we alleen het soort en het aantal.
- Vergunninghouders15 Afgeschermd
- Milieu-alerts7 Afgeschermd
- Impactbeoordelingen0 Afgeschermd